برگزاری نشست تخصصی «اخلاق پژوهش و فناوری: هوش مصنوعی در هنر»

به مناسبت گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری،دانشگاه علم و فرهنگ میزبان نشست تخصصی «اخلاق پژوهش و فناوری: هوش مصنوعی در هنر» با محوریت نقش هوش مصنوعی در عرصه هنر و الزامات اخلاقی آن در روز چهارشنبه، ۲۶ آذرماه ۱۴۰۴ بود. این رویداد که به همت معاونت پژوهش و فناوری و گروه‌های آموزشی ارتباط تصویری و صنایع دستی دانشکده هنر و معماری برگزار شد، به واکاوی پیامدهای اخلاقی و هنری فناوری‌های نوین در خلاقیت هنری پرداخت. این نشست فضایی برای تأمل و گفت‌وگو درباره یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات پیش روی جامعه هنری و پژوهشی کشور فراهم آورد.
در این نشست، صاحب‌نظران و استادان دانشگاه، ابعاد مختلف حضور هوش مصنوعی در فرآیندهای پژوهش و خلق هنری را از منظر اخلاق پژوهش، خلاقیت، اصالت اثر و آینده مشاغل هنری بررسی کردند.
دکتر زهرا حسین‌نژاد، عضو هیئت علمی و مدیر گروه ارتباط تصویری دانشگاه علم و فرهنگ، دکتر گلناز کشاورز، دکترای پژوهش هنر و دکتر مسعود وثوقی، دکترای علوم ارتباطات به عنوان سخنرانان این نشست بودند. پس از ارائه سخنرانی‌ها، جلسه پرسش و پاسخی با حضور دانشجویان و علاقه‌مندان برگزار شد و شرکت‌کنندگان توانستند به تبادل نظر مستقیم با اساتید بپردازند.
محورهای علمی و اخلاقی مورد بحث
در این نشست،مباحث مطرح‌شده حول محورهای علمی و چالش‌برانگیز زیر متمرکز بود:
· ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیند پژوهش رشته های هنری به تفصیل بررسی شد. سخنرانان بر این نکته تأکید داشتند که این فناوری‌ها می‌توانند به عنوان «دستیار پژوهشی قدرتمند» عمل کنند، مشروط بر اینکه پژوهشگر همواره نقش اصلی را در هدایت، نقد و تفسیر نتایج ایفا کند.
· یکی از محورهای اصلی بحث، بررسی چالش‌های اخلاقی منحصربه‌فرد در استفاده از هوش مصنوعی در پژوهش هنری بود. این موارد شامل:
· شفافیت و تکرارپذیری: لزوم افشای دقیق نوع و میزان استفاده از ابزار هوش مصنوعی در بخش روش‌شناسی مقاله یا پایان‌نامه، به منظور حفظ صداقت علمی و امکان بازتولید پژوهش توسط دیگران.
· مالکیت معنوی و استناد: پیچیدگی‌های تعیین مؤلف و صاحب اثر در خروجی‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی و ضرورت تدوین چارچوب‌های جدید برای استناد به الگوریتم‌ها و داده‌های آموزشی مورد استفاده.
· سوگیری در داده و نتیجه: هشدار نسبت به خطر تداوم و تقویت سوگیری‌های تاریخی، فرهنگی و جنسیتی موجود در داده‌های عظیم آموزشی هوش مصنوعی و تأثیر آن بر تحلیل‌ها و خروجی‌های پژوهشی در حوزه هنر.
این رویداد که ویژه علاقه‌مندان به حوزه‌های هنر، فناوری و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای بود، فرصتی ارزشمند برای شناخت عمیق‌تر تأثیرات هوش مصنوعی بر هنر معاصر و رعایت موازین اخلاقی در استفاده از آن محسوب می‌شود. این نشست تخصصی با استقبال خوب دانشجویان، استادان و پژوهشگران روبه‌رو شد.