ایرانداک منتشر کرد: جایگاه نشریات ایرانی در پایگاه اسکوپوس در سال ۲۰۲۶ و الزامات ارتقای کیفیت نشر علمی
رشد کمّی نشریات ایرانی در اسکوپوس؛ اکنون زمان تمرکز بر ارتقای کیفیت و مرجعیت علمی است.
بر اساس تازهترین گزارش پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) با عنوان «گزارش و تحلیل جایگاه نشریههای ایرانی در نمایه استنادی اسکوپوس ـ ویرایش ۲۰۲۶»، شمار نشریات ایرانی نمایهشده در پایگاه استنادی اسکوپوس به ۴۶۴ عنوان رسیده است؛ آماری که نشاندهنده رشد مستمر و چشمگیر نشر علمی کشور در عرصه بینالمللی طی پانزده سال گذشته است. بر اساس این گزارش، تعداد نشریات ایرانی از ۹۵ عنوان در سال ۲۰۱۱ به ۴۶۴ عنوان در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته و این روند، بیانگر توسعه ظرفیت نشر علمی و افزایش حضور بینالمللی مجلات پژوهشی ایران است.
در این گزارش، سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ به عنوان نقطه عطف رشد نشریات ایرانی معرفی شده است؛ بهگونهای که تنها در یک سال، تعداد نشریات نمایهشده با رشد ۴۷ درصدی از ۲۱۶ به ۳۱۸ عنوان افزایش یافته است. همچنین ایران با پیشی گرفتن از دیگر کشورهای منطقه، از نظر تعداد نشریات نمایهشده در اسکوپوس، جایگاه نخست منطقه را به خود اختصاص داده است؛ موفقیتی که حاصل سیاستهای توسعه بینالمللیسازی، ارتقای استانداردهای نشر علمی و افزایش رؤیتپذیری پژوهشهای کشور در سطح جهانی ارزیابی میشود.
با وجود این دستاورد ارزشمند، گزارش ایرانداک بر ضرورت حرکت از توسعه کمّی به ارتقای کیفی نیز تأکید میکند. بر اساس یافتههای این گزارش، حدود ۷۰ درصد از نشریات ایرانی در چارکهای سوم و چهارم (Q3 و Q4) قرار دارند و تنها ۹ درصد موفق به کسب جایگاه در چارک نخست (Q1) شدهاند. همچنین نزدیک به ۷۰ درصد نشریات دارای امتیاز استنادی کمتر از ۲ هستند که نشان میدهد افزایش کیفیت علمی، ارتقای اثرگذاری بینالمللی، جذب نویسندگان و داوران خارجی و افزایش استنادپذیری، از مهمترین اولویتهای پیش روی نظام نشر علمی کشور به شمار میرود.
گزارش «جایگاه نشریههای ایرانی در نمایه استنادی اسکوپوس ـ ویرایش ۲۰۲۶» ضمن ارائه تصویری جامع از وضعیت نشر علمی ایران، بر لزوم تقویت حضور نشریات علوم انسانی و اجتماعی در نمایههای بینالمللی، توسعه همکاریهای علمی فرامرزی و حرکت هدفمند به سوی ارتقای جایگاه نشریات ایرانی در شاخصهای کیفی جهانی تأکید کرده و این مسیر را گامی مؤثر در جهت افزایش مرجعیت علمی کشور و ارتقای جایگاه دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی ایران در نظام علم جهانی میداند.
متن کامل گزارش و فایل «جایگاه نشریههای ایرانی در نمایه استنادی اسکوپوس (ویرایش ۲۰۲۶)» از طریق پایگاه اطلاعرسانی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) به وبگاه nema.irandoc.ac.ir در دسترس علاقهمندان قرار دارد و اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، مدیران نشریات علمی و دانشجویان علاقهمند میتوانند برای مطالعه جزئیات و دریافت گزارش به وبگاه رسمی ایرانداک مراجعه کنند.